احمد بن حسين بن على كاتب
129
تاريخ جديد يزد ( فارسى )
و آن فرزند خواجه در اوجان وفات كرد ، و خواجه عبد القادر را هم در / 142 / آن شب وقت سحر شكم بگرفت و جان بداد . روز ديگر نعش هر دو را برداشتند و همراه يكديگر دفن كردند . و اين واقعه غريب و عجيب بود . خواجه عليشاه را در عمارت خود دفن كردند و خواجه عبد القادر را به يزد آوردند و در قبّهء مدرسهء خودش دفن كردند . و اين [ 167 ] مدرسه در سال اربع و ثلثين و سبعمائه اتمام يافت . خويشان و اقارب او هستند كه ضياء ملك و ملّتاند ، و آفتاب دين و دولت . طالع سعدشان مسعود و عاقبت كارشان محمود باشد . ذكر مدرسهء امير آخوريه اين مدرسه مقابل مدرسهء عبد القادريه است ، و ساحت هر دو يكى است و مدرسهاى مروح ، و صفهها و طنبى دارد ، و بر درگاه مدرسه مسجد نيكو ساخته ، و مسافرخانه و فراشخانه پرداخته ، و گنبد عالى در خلف صفه جهت مدفن خود راست كرده - به غايت گنبد مروّح است ، و سورهء « هل اتى » بر دايرهء گنبد نوشته ، و باغچهء مشجّر در خلف گنبدخانه راست كرده ، و مياه تفت و نصيرى درو جارى است ، و پايابى از مياه جديد در ميان مدرسه ساخته و اكنون يك طرف مدرسهء عبد القادريه به واسطهء سيل منهدم گشته . و بانى اين مدرسهء امير آخريه « 1 » محمد بن قاسم بن سعيد امير آخر « 2 » بود . و القاب سلطان مبارز الدين محمد مظفر بر كتابهء صفّه و دهليز نوشته و موقوفات بسيار دارد ، و به غيرشرط واقف و حكم شرع صرف مىشود و مدرسه خراب مىگردد . و در سال تسع و خمسين و سبعمائه اين مدرسه ساخته شده . ذكر مدرسهء ضيائيه سر پلوك [ 168 ] مشهور به ضيائيهء دادويان اين مدرسه را خواجه ضياء الدين محمد دادويان كه وزير عادل / 143 / صاحبخير بوده ساخته و در آستانهء مدرسه طنبى خوب ساز داده ، و مدفن او آنجاست . و بيرون مدرسه بازارچهاى ساخته بود ، و بازار در مدرسه متصل است ، و بر اطراف او سقايه و آب روان ساخته بود ، و هجده دكان بيرون مدرسه راست كرده ، و سيل چهار
--> ( 1 ) . م : امير آخوريه . ( 2 ) . م : امير آخور .